بارم بندی شیمی دبیرستان و پیش دانشگاهی

برای دریافت بارم بندی شیمی مقاطع متوسطه و پیش دانشگاهی بر روی لینک زیر کلیک کنید

بارم بندی شیمی

رادیواکتیویته چیست؟

رادیواکتیویته اولین بار در سال 1896 توسط دانشمند فرانسوی، هنری بکرل (Henri Becquerel) در زمانی که بر روی مواد فسفرسنت ( فسفرسنت چیزی است شبیه فلوئورسنت ) تحقیق می‌کرد، کشف شد. اگر این مواد در معرض نور قرار بگیرند، در تاریکی تابش می‌کنند. بکرل گمان می‌کرد که تابش اشعه X تولید شده در لوله های کاغذ به نحوی به فسفرسنت ارتباط دارد. برای یافتن این ارتباط او آزمایشی ترتیب داد.

 

صفحه‎ی عکاسی را در کاغذ سیاه گذاشت و کنار مواد فسفرسنت مختلف قرار دارد. همه جواب‎ها منفی بود. هیچ یک از مواد مورد آزمایش اثری بر صفحه عکاسی نگذاشتند، این بار بکرل نمک های اورانیوم را آزمایش کرد. نتایج نشان می‌داد که این ترکیبات اثر شدیدی روی صفحه‎ی عکاسی می‌گذارند.

در هر صورت به زودی مشخص شد که سیاه شدن صفحه‎ی عکاسی، هیچ ارتباطی با مواد فسفرسنت ندارد، چون این مواد، در تاریکی صفحه عکاسی را تیره کرده بودند. علاوه بر آن نمک های غیر فسفرسنت اورانیوم و حتی اورانیوم فلزی نیز صفحه‎ی عکاسی را تیره کرده بود. مشخص است که نوع جدیدی از تابش که قابلیت عبور از کاغذ سیاه را هم دارد، باعث تیره شدن صفحه عکاسی شده بود. البته بسیاری بر این عقیده اند که هانری بکرل به طور کاملاً تصادفی موفق به کشف رادیواکتیو شده است.

در ابتدا تصور می‌شد که این تابش جدید نیز مشابه پرتو x است. اما تحقیقات بیش‎تر توسط پیشگامان علوم هسته ای یعنی بکرل، پیرکوری (Piere Curie) ماری کوری ( Marie Curie ) ، ارنست رادرفورد (Ernest Rutherford) نشان داد که رادیواکتیویته بسیار پیچیده تر از چیزی است که تصور می‌شد. پس از آن با ادامه‎ی تحقیقات دانشمندان در سال 1911 رادفورد وجود هسته را در اتم‌ها اعلام کرد.

محققان هم چنین دریافتند که عناصر شیمیایی دیگر نیز ایزوتوپ های رادیواکتیو دارند. رادیواکتیویته به ماری کوری کمک کرد تا رادیوم و باریوم را که از نظر خواص شیمیایی بسیار به هم شبیهند و تشخیص آن‎ها دشوار است، از هم جدا کند. اما مدت‎ها طول کشید تا دانشمندان به خطرات تشعشعات رادیواکتیو پی ببرند.

آنها حتی نمی دانستند که اگر این مواد وارد بدن انسان شود همچنان به تشعشع خود ادامه می‌دهد و در اکثر موارد باعث ابتلاء فرد به سرطان و دیگر مشکلات وخیم خواهد شد. حتی بسیاری از پزشکان مواد رادیواکتیو را به عنوان دارو به بیماران خود تجویز می‌کردند.

ماری کوری پیش از مرگش علیه این نوع درمان سخنرانی کرد و درباره اثرات ناشناخته‎ی تشعشعات روی بدن انسان هشدار داد.جالب آن که علت مرگ ناگهانی وی نیز به این علت بود که در معرض تشعشعات مواد رادیواکتیو قرار داشت و این در حالی بود که تا آن زمان اثرات مضر اشعه ی رادیو اکتیو ناشناخته بود.

تاثیر بار و شعاع بر انرژی شبکه

با کمک مقايسه اعداد مي توانيد متوجه شويد که هرچه اندازه يون کوچکتر و بار آن بيشتر باشد مقدار انرژي شبکه بيشتر است.

 

Compound	Ions	L.E. (kJ/mol)
LiCl	Li^+1    Cl^-1	845
NaCl	Na^+1   Cl^-1	787
KCl	K^+1     Cl^-1	709
LiF	Li^+1     Cl^-1	1033
CaCl2	Ca^+2    Cl^-1	2258
AlCl3	Al^+3     Cl^-1	5492
CaO	Ca^+2    O^-2	3401
Al2O3	Al^+3     O^-2	15916

 

 

هرچه مقدار انرژي شبکه بيشتر باشد،نقطه ذوب و جوش ترکيب يوني بيشتر خواهد بود.

 

ترکيب	نقطه ذوب
NaCl	801^0C
MgO	2582^0C
NaBr	474^0C
LiF	84^0C

انرژی شبکه بلور

انرژي شبکه مقدار انرژي آزاد شده از تشکيل يک مول جامد يوني از يون هاي گازي سازنده آن است و معيار خوبي براي اندازه گيري قدرت پيوند در ترکيبهاي يوني است.اين انرژي با علامت منفي نشان داده مي شود. اما اگر انرژي لازم براي جدا کردن جامد يوني به يک مول از عناصر گازي سازنده آن تعريف شود،مثبت خواهد بود .

M_mX_n(s) ---> Mⁿ⁺_(g) + X^m-_(g)

 

براي محاسبه انرژي شبکه به صورت غير مستقيم و از روش بورن هابر استفاده مي شود.ضمناً روش بورن لانده نيز براي محاسبه استفاده مي گردد.

 

روش بورن هابر براي محاسبه انرژي شبکه آلومنيوم اکسيد:

آب تبلور

يون هاي موجود در برخي از نمک ها مي توانند با ملکول هاي آب پيوند تشکيل داده و اين ملکول ها را در شبکه ي بلور خود به دام اندازند. به اين ترکيبها نمک آب پوشيده مي گويند. وبه اين ملکولهاي آب ،آب تبلور گفته مي شود. مس(2) سولفات گرد سفيد رنگي است که با کمک آب تبلور، آبي مي شود.

براي اندازه گيري تعداد آب تبلور، ابتدا نمک آب دار را وزن کرده و سپس آن را حرارت مي دهيم.سپس وزن نمک بدون آب و آب را بدست آورده، جرم مولي آن ها را تعيين و نسبت بين جرم مولي ها را مي گيريم.

 

يک انيميشن که حرارت دادن يک نمک آب پوشيده را نشان مي دهد، براي شما تهيه شده است که تغيير رنگ مس(2) سولفات آب دار را به مس(2) سولفات بي آب نشان مي دهد.

فرمول نویسی ترکیبات یونی با بنیان چند اتمی

براي ترکيب هاي يوني چند اتمي مشابه روش تک اتمی عمل کرده با اين تفاوت که اگر يوني ضريب بيشتر از ۱ را بگيرد، داخل پرانتز نوشته مي شود.

 

 

 

چند مثال :

 

آلومنيوم فسفات = AlPO4

آمونيوم سولفيد = (NH4)2S

باريم هيدروکسيد = Ba(OH)2

منيزيم فسفات = Mg3(PO4)2

سولفيت(IV)سرب = Pb(SO3)2

استرنسيم کربنات = SrCO3

روي فسفات = Zn3(PO4)2

آمونيوم اکسيد= (NH4)2O

کلسيم نيترات = Ca(NO3)2

سولفات(II)تنگستن= WSO4

يک فايل انيميشن براي شما در نظر گرفته شده است. در اين فايل ابتدا روي يک عنصر کليک کنيد و سپس روي عنصر بعدي کليک کنيد. آنگاه تشکيل ترکيب يوني را ببينيد.اگر ترکيبي به صورت ملکولي باشد. آن را از نزديک نشان مي دهد.

فرمول نویسی ترکیبات یونی با بنیان تک اتمی

مرحله ۱ :

 

براي ترکيبهاي يوني دو تايي ابتدا نماد کاتيون و سپس نماد آنيون نوشته مي شود . پس از آن براي اينکه بارها موازنه شود. به عنوان مثال براي آلومينيوم اکسيد مطابق شکل روبرو عمل مي کنيم.در نامگذاري نيز ابتدا نام کاتيون و سپس نام آنيون خوانده مي شود. مثل آلومينيوم اکسيد:

 

مرحله ۲ :

در صورتيکه ضرايب اعمال شده، قابليت ساده کردن را داشته باشد آنها را تاکوچکترين عدد صحيح ساده مي کنيم. اکسيد آلومنيوم قابليت ساده کردن ندارد.

 

 

چند مثال :

 

فسفيدسديم = Na3P                                

فسفيد (III) آهن= FeP

سولفيد(II)مس= CuF2

سولفيد(I) نقره = Ag2S

نيتريد (II) منگنز= Mn3N2

يديد(II) سرب= PbI2

برميد (II) مس= CuBr2

فسفيد (II) ظلاي= Au3P2

اکسيد (IV)سرب= PbO2

نيتريت (I) نقره = Ag3N

کلريد (II) مس= CuCl2

منيزيم فلوئوريد = MgF2

آلومينيوم سولفيد = Al2S3

کلسيم نيتريد = Ca3N2

باريم يديد = BaI2

پتاسيم برميد = KBr

آلومينيوم فسفيد = AlP

استرنسيوم اکسيد = SrO

منيزيم نيتريد = Mg3N2

سزيم فسفيد = Cs3P

بنیان های شیمیایی (ترکیبات یونی چند اتمی)

وقتي که دو يا چند اتم با يکديگر يک يون را مي سازند يون چند اتمي خواهيم داشت. اين يون ها مي توانند کاتيون يا آنيون باشند. آنها با يکديگر پيوند کووالانسي دارند و در واکنشها به صورت واحد مستقل عمل مي کنند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعدادی از این بنیانها که معروفیت بیشتری دارند به شرح ذیل اند :

 

Common Anions
Formal Name	Formula	Alt. Name
Simple Anions
Arsenide	As^3−
Azide	N3^−
Bromide	Br^−
Chloride	Cl^−
Fluoride	F^−
Hydride	H^−
Iodide	I^−
Nitride	N^3−
Oxide	O^2−
Phosphide	P^3−
Sulfide	S^2−
Peroxide	O2^2−

---

Oxoanions
Arsenate	AsO4^3−
Arsenite	AsO3^3−
Borate	BO3^3−
Bromate	BrO3^−
Hypobromite	BrO^−
Carbonate	CO3^2−
Hydrogen carbonate	HCO3^−	Bicarbonate
Chlorate	ClO3^−
Perchlorate	ClO4^−
Chlorite	ClO2^−
Hypochlorite	ClO^−
Chromate	CrO4^2−
Dichromate	Cr2O7^2−
Iodate	IO3^−
Nitrate	NO3^−
Nitrite	NO2^−
Phosphate	PO4^3−
Hydrogen phosphate	HPO4^2−
Dihydrogen phosphate	H2PO4^−
Permanganate	MnO4^−
Phosphite	PO3^3−
Sulfate	SO4^2−
Thiosulfate	S2O3^2−
Hydrogen sulfate	HSO4^−	Bisulfate
Sulfite	SO3^2−
Hydrogen sulfite	HSO3^−	Bisulfite

---

برای دیدن بقیه بنیانها به ادامه مطلب مراجعه کنید.

ادامه نوشته

خواص ترکیبات یونی

ترکيبات يوني در حالتي که يون ها بتوانند آزادانه حرکت کنند رساناي خوبي هستند. اما آنها درحالت جامد فقط داراي حرکت هاي ارتعاشي هستند به همين دليل اين ترکيبات به حالت مذاب و محلول رساناي جريان الکتريسيته مي باشند و يون ها به آساني جريان برق را عبور مي دهند . ترکيبات يوني به دليل داشتن نيروهاي جاذبه قوي از نقطه ذوب و جوش بالايي برخوردارهستند.

بعضي از ترکيبات مثل شکر ملوکولي حل مي شوند و رسانايي الکتريکي ندارند. ان ها در محلول يون ايجاد نمي کنند. فيلم مقايسه حل شدن شکر را با نمک ببينيد.

 

 

 

 

 

 

 

 

آرايش يون ها در شبکه بلور به صورت يک الگوي تکراري است. همچنين بسته به اندازه آنيون و کاتيون،الگوي آن تغيير مي کند و اين الگو در سراسر بلور تکرار مي شود به ساختاري که بر اثر چيده شدن ذره هاي سازنده يک جسم در سه بعد بوجود مي آيد،شبکه بلور آن جسم مي گويند.

 

 

ترکيبهاي يوني ،سخت و شکننده هستند.زيرا از لايه هاي بي شماري در وضعيت ثابتي بدست         مي آيند.اما وقتي ضزبه اي به آنها وارد شود،يکي از لايه ها اندکي جابه جا شده و لايه هاي با بار مخالف در کنار هم قرار مي گيرند و شبکه بلور درهم مي ريزد.

شبکه بلور و پیوند یونی

بر اثر تشکیل پیوند یونی بین ترکیبات یونی میتوان انها را به صورت شبکه ای منظم به نام شبکه بلور مشاهده کرد.

 

کاتيون ها در رأس ها و مرکز وجه ها و آنيون ها يالها و مرکز سلول واحد هستند و يا برعکس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در اطراف هر يون سديم شش يون کلريد و در اطراف هر يون کلريد شش يون سديم وجود دارد. به تعداد نزديک ترين يون هاي ناهمنام موجود در پيرامون هر يون عدد کوردينانسيون آن يون مي گويند البته شبکه هاي يوني غير از نمک طعام اعداد کوردينانسيون متفاوتي دارند.

 

 

در ترکيبات يوني مجموع بارهاي مثبت کاتيون ها با مجموع بارهاي منفي آنيون ها برابراست و آنها در مجموع خنثي هستند. هر ترکيب شيميايي که يون هاي با بار مخالف ذره هاي سازنده آن هستند يک ترکيب يوني يا نمک ناميده مي شود.

 

Cl^-1	Na^+1	Cl^-1	Na^+1	Cl^-1
Na^+1	Cl^-1	Na^+1	Cl^-1	Na^+1
Cl^-1	Na^+1	Cl^-1	Na^+1	Cl^-1
Na^+1	Cl^-1	Na^+1	Cl^-1	Na^+1

بلور نمک طعام

خنثي بودن نمک طعام

پیوند یونی در ترکیبات یونی

پيوند يوني، پيوندي است که بر اثر نيروي جاذبه ي ميان يون هايي با بار نا هم ناهمنام تشکيل مي شود.

اين نيروي جاذبه تنها محدود به يک آنيون و يک کاتيون نيست بلکه در تمام جهت ها و ميان همه يون هاي نا همنام مجاور و در فواصل مختلف وجود دارد نيروي جاذبه بين يون هاي با بار ناهمنام خيلي بيشتر از نيروي جاذبه بين يون هاي با بار همنام است. به نحوي که نيروي جاذبه حاصل1/76برابر نيروي جاذبه بين يک جفت يون است.

ترکیبات یونی

سديم فلزي نرم و بسيار واکنش پذير است. همچنين گاز کلر يک نافلز است که به صورت دو اتمي و گازي شکل وجود دارد. کلر گازي بسيار سمي و خورنده و واکنش پذير است. وقتي اين دو عنصر در کنار هم قرار گيرند، يک واکنش شديد و گرماده انجام مي دهند و نمک خوارکي سفيد رنگ را به جا مي گذارند.

 

+

-->

وقتي اتمي الکترون از دست بدهد به کاتيون تبديل شده و کوچکتر مي شود. اتم کلر الکترون گرفته به آنيون تبديل شده و بزرگتر مي شود. فيلم گرفتن و از دست دادن الکترون را ببينيد.

فيلم هاي ديگري از گرفتن و از دست دادن الکترون توسط کلر و سديم

فيلم 1 سريع

فيلم 2 آهسته

 

 

بين اتم پتاسيم و يد نيز به همين صورت انتقال الکتروني صورت مي گيرد.

 

    

آرایش الکترونی و رنگ یونهای عناصر واسطه

 

واسطه	آرايش الکتروني
Sc	[Ar]4s2 3d1	فلز
Sc2+	[Ar] 3d1	رنگ يون
Sc3+	[Ar]	بي رنگ
Ti	[Ar]4s2 3d2
Ti4+	[Ar]	بي رنگ
V	[Ar]4s2 3d3
V2+	[Ar] 3d3	V2+ (aq)
V3+	[Ar] 3d2	V3+ (aq)
Cr	[Ar]4s1 3d5
Cr3+	[Ar] 3d3	Cr3+ (aq)
Mn	[Ar]4s2 3d5
Mn2+	[Ar] 3d5	Mn2+ (aq)
Fe	[Ar]4s2 3d6
Fe2+	[Ar] 3d6	Fe2+ (aq)
Fe3+	[Ar] 3d5	Fe3+ (aq)
Co	[Ar]4s2 3d7
Co2+	[Ar] 3d7	Co2+ (aq)
Ni	[Ar]4s2 3d8
Ni2+	[Ar] 3d8	Ni2+ (aq)
Cu	[Ar]4s1 3d10
Cu1+	[Ar] 3d10	بي رنگ
Cu2+	[Ar] 3d9	Cu2+ (aq)
Zn	[Ar]4s2 3d10
Zn2+	[Ar] 3d10	بي رنگ

 

 در عناصر واسطه، موقع کندن الکترون ابتدا الکترون از مدار بالا جدا مي شود.

کاتیونهای جدول تناوبی

هر فلز برای رسیدن به آرایش پایه خود ( اکتت ) با از دادن الکترون به آرایش گاز نجیب قبل از خود می رسد.فلزات به اندازه ظرفیت خود الکترون از دست می دهند.

مثلا سدیم با عدد اتمی ۱۱ با از دست دادن ۱ الکترون به آرایش گاز نجیب قبل از خود یعنی نئون می رسد و به سدیم با +۱ تبدیل میشود.

آنیونهای جدول تناوبی

هر نافلز برای رسیدن به حالت پایه خود از لحاظ آرایش الکترونی ( اکتت ) به اندازه ظرفیت خود الکترون گرفته و به یون منفی یا آنیون تبدیل می شود.

مثلا فلوئور با عدد اتمی ۱۷ با گرفتن ۱ الکترون به آرایش پایه گاز نجیب بعد از خود یعنی آرگون می رسد.

جدول یونیزه تناوبی

یونهای تک اتمی

به هر يوني که از يک اتم، بر اثر گرفتن يا از دست دادن يک يا چند الکترون تشکيل مي شود. يون تک اتمي مي گويند. يراي مثال عناصر گروه 1 با از دست دادن يک الکترون، کاتيوني با بار +1 و فلزهاي گروه دو با از دست دادن دو الکترون کاتيوني با بار +2 ايجاد مي کنند.براي ناميدن کاتيون تک اتمي پيش از نام عنصر کلمه ي يون را اضافه مي کنيم. مثل يون سديم، براي ناميدن يک آنيون تک اتمي به انتهاي نام نافلز پسوند «يد» اضافه مي کنيم.

 

يونهاي عناصر واسطه بدون به کار بردن قاعده ي هشتايي پايدار مي شوند. چون مي توانند يونهايي با بار متفاوت ايجاد کنند. بار يون در پرانتز با اعداد يوناني نوشته مي شود

 

نافلزهاي گروه 16 با به دست آوردن 2 الکترون آنيوني با دو بار منفي و نافلزات گروه 17 با گرفتن يک الکترون آنيوني با بار -1 توليد مي کنند

F-      يون فلوئوريد
S2-     يون سولفيد
N3-  يون نيتريد

Fe2+    يون آهن(II)
Fe3+   يون آهن(III)

Ag+     يون نقره

Ba2+  يون باريم
Al3+ يون آلومينيوم

 

براي ياد آوري درس هاي گذشته ديدن پاورپوينت يون ها خالي از لطف نيست

مقایسه شعاع یونها

وقتي از فلزات الکترون جدا شود چون از لايه آخر الکتروني حذف مي شود. يون حاصل کوچکتر است. اما وقتي به نافلزات الکترون اضافه شود به دليل وجود دافعه الکتروني آنيون حاصل بزرگتر است. در يک گروه همانطور که اتم بزرگتر مي شود، کاتيون و يا آنيون حاصله نيز بزرگتر است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هرکدام از کاتيون ها که با داشتن تعداد الکترون برابر، داراي پروتون بيشتري باشند ( بار مثبت بیشتر )، شعاع کوچکتري خواهند داشت. در مورد آنيون ها بار منفی بيشتر و تعداد پروتون کمتر، باعث شعاع بزرگتر آنيون است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در جدول زیر شعاع کووالانسی عناصر بر حسب پیکومتر را مشاهده می کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در جدول زیر شعاع یونی عناصر بر حسب پیکومتر را مشاهده می کنید.

 

 

 

 

 

 

 

قاعده اکتت یا هشتایی

هشتايي شدن تعداد الکترونهاي موجود در بيروني ترين لايه ي الکتروني (لايه ظرفيت) و دستيابي به آرايش الکتروني گاز نجيب مبنايي براي سنجش پايداري اتم ها و ميزان واکنش پذيري آنها است.

 

 

 

 

 

 

عناصر گروه اول با از دست دادن يک الکترون، گروه دوم با از دست دادن دو الکترون و آلومنيوم در گروه سوم با از دست دادن 3 الکترون به آرايش گاز نجيب پيش از خود مي رسند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گروه 15 با گرفتن 3 الکترون، گروه 16 با گرفتن 2 الکترون و عناصر گروه 17 با گرفتن 1 الکترون به آرايش گاز نجيب بعدي مي رسند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فسفر با گرفتن 3 الکترون به آرايش آرگون مي رسد و پايدار

مي شود.

 

 

 

 

 

 

منيزيم با از دست دادن 2 الکترون به آرايش نئون مي رسد وپايدار مي شود.

 

 

 

 

 

از آنجا که اتم ها ذره هايي خنثي هستند با از دست دادن يا گرفتن يک يا چند الکترون به ذره هايي بار دار به نام يون تبديل مي شوند. اتم فلزها با از دست دادن الکترون به کاتيون و اتم نافلزها با گرفتن الکترون به آنيون تبديل مي شوند.

بنابراين اتم سديم با از دست دادن يک الکترون به آرايش نئون مي رسد و اتم کلر با گرفتن يک الکترون خود را به آرايش آرگون مي رساند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آنیون و کاتیون

دید کلی

نیروی پیش برنده یک واکنش یونی ، جاذبه الکتروستاتیکی متقابل یون‌های ناهمنام است. این جاذبه باعث آزاد شدن انرژی شبکه می‌شود. انرژی شبکه، عامل مهمی در تعیین تعداد بار منفی یا مثبتی است که اتم‌ها به هنگام تشکیل یک بلور یونی می‌پذیرند.
نامگذاری ترکیبات یونی
نامگذاری ترکیبات یونی بر قواعدی چند استوار است. ابتدا از کاتیون (یون مثبت) ترکیب نام برده می‌شود و آنیون (یون منفی) پس از آن ذکر می‌شود.

 

کاتیون

 

بیشتر کاتیونها ، یونهای تک اتمی‌اند که توسط فلزات بوجود می‌آیند. اگر فلز تنها یک نوع کاتیون ایجاد کند، نام یون ، همانند فلز مربوط است. +Na یون سدیم است. یعنی فلز سدیمی که ابتدا بصورت گازی در آمده است و از سدیم یک الکترون با اعمال انرژی یونش گرفته شده است. 2+Mg یون منیزیم است. 3+Al ، یون آلومینیوم است.

برخی از فلزات بیش از یک نوع کاتیون بوجود می‌آورند. در اینگونه موارد ، با نشان دادن تعداد بار کاتیونها در نامشان آنها را متمایز می‌کنیم. بار این نوع کاتیونها بصورت ارقام لاتین بعد از نام فارسی عنصر قرار داده می‌شود. +Cu ، یون مس (I) و 2+Cu ، یون مس (II) است. در روشی قدیمی‌تر برای متمایز کردن دو نوع یون بوجود آمده از یک فلز ، پسوندی به نام فلز افزوده می‌شود. در این روش ، هرگاه نماد فلزی از لاتین مشتق شده باشد، از نام لاتین فلز استفاده می‌شود.

پسوند "- و" برای یون دارای بار مثبت کمتر و پسوند "- یک" برای یون با بار مثبت بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. +Cu ، یون کوپرو و 2+Cu یون کوپریک است. +Fe ، یون فرو و 2+Fe یون فریک است.

 

توجه کنید که در روش بالا تعداد بارها بروشنی بیان نمی‌شود و نیز این روش برای فلزاتی که بیش از دو نوع کاتیون تولید می‌کنند، قابل استفاده نیست.

 

آنیون

 

آنیونهای تک‌اتمی از اتم فلزات به وجود می‌آیند. نام آنها از طریق حذف بخش آخر نام عنصر و افزودن پسوند "- ید" به باقیمانده به دست می‌آید. -Cl یون کلرید است. 2-O ، یون اکسید است. 3-N یون نیترید است. اما ، تمام آنیونهایی که نامشان به "ید" ختم می‌شود تک اتمی نیستند. بلکه معدودی آنیونهای چند اتمی نیز نامشان با این پسوند ختم می‌شود. مثلا -CN یون سیانید است. -OH یون هیدروکسید است. 2-O2 یون پروکسید است.

آنیونهای چند اتمی بسیاری شناخته شده‌اند. بعنوان مثال 2-O2 یون پراکسید ، Cr2O7-2 یون کرومات ، SO3-2 یون سولفیت و 3-AsO4 یون آرسنات است.

یون چند اتمی

این یون ، یونی است که از چند اتم که با یکدگیر پیوند کووالانسی دارند، بوجود می‌آید. کایتونهای چند اتمی معدودند و دو نوع نمونه متداول عبارت اند از :

• +NH4 یون آمونیوم و 2+Hg2 یون جیوه (I) یا یون مرکورو.
• یون 2+Hg2 یون جیوه I نامیده شده است. زیرا می‌توان آن را متشکل از دو یون +Hg (که با یکدیگر پیوند کووالانسی دارند) در نظر گرفت.

نام ترکیبات یونی

نام ترکیبات یونی ، متشکل از نام کاتیون و پس از آن ، نام آنیون (بصورت لغتی جداگانه) است.

• Fe2O3: آهن (II) اکسید یا فریک اسید.
• PbCO3: سرب (II) کربنات یا پلمبوکربنات.
• NH4)2S): آمونیوم سولفید
• Mg(NO3)2: منیزیم نیترات
• Cu(CN)2: مس (II) سیانید یا کوپریک سیانید